معارف

سخنرانی حجت الاسلام شریفی بمناسبت میلاد پیامبر خاتم ص ومیلاد امام صادق ع مسجد علی ابن ابیطالب مورخه

سخنرانی حجت الاسلام

شریفی بمناسبت میلاد پیامبر خاتم ص ومیلاد امام صادق ع مسجد علی ابن ابیطالب مورخه۱۴۰۴/۶/۱۸

۲۷-احکام

#احکـــام‌زناشـــویــــی

#پرسش

جهيزيه‌ای كه دختر خانم‌ها با خودشان به خانه شوهر می‌برند ، اموال چه کسی محسوب می‌شود ؟ اگر خانمی از شوهرش جدا شود ، می‌تواند جهازش را با خودش ببرد ؟

#پاسخ همه مراجع عظام تقلید

جهيزيه‌ای که دختر آورده مال خودش است و هر وقت بخواهد می‌تواند آن را با خودش هر جا خواست ببرد ، چه قبل طلاق چه بعد طلاق .

#منابع: امام، استفتائات، ج 3، احكام مهريه، س 34 و دفتر: همه مراجع.

البته، در ادامه به برخی از مهمترین ویژگی‌ها و خصوصیات اخلاقی و شخصیتی حضرت محمد (ص)، پیامبر اسلام، به طور خلاصه اشاره می‌شود:

۱. اخلاق و رفتار (با استناد به قرآن)

قرآن کریم خود به بهترین شکل شخصیت ایشان را توصیف کرده است:

وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ (سوره قلم، آیه ۴) "و به راستی که تو دارای خُلقی عظیم و بزرگوارانه هستی."

این آیه نشان‌دهنده اوج کمال و زیبایی اخلاقی در وجود ایشان است.

اخلاق در اسلام

در ميان صفات و ويژگى هاى پيامبر، قرآن بر اخلاق آن حضرت تكيه كرده و آن را «خلق عظيم» خوانده است. به همين مناسبت، سخنان برخى از پيشوايان دينى در اين زمينه را از كتاب ميزان الحكمه، باب خلق نقل و ترجمه مى كنيم.

حضرت على عليه السلام فرمود: «رُبّ عزيز اذلّه خلقه و ذليل اعزّه خلقه» چه بسيارند عزيزانى كه به خاطر بداخلاقى ذليل مى شوند و ذليلانى كه به خاطر حُسن خلق عزيز مى شوند.

امام حسن عليه السلام فرمود : «حُسن الخلق رأس كلّ بِرّ» خوش اخلاقى سرآمد هر كار نيك است.

پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمود: «انّما تفسير حسن الخلق ان اصاب الدنيا يرضى و انّ لم يصبه لم يسخط» حسن خلق به اين است كه اگر كامياب شدى راضى باشى و اگر نشدى عصبانى نشوى .

حضرت على عليه السلام فرمود: «ان العبد المسلم يبلغ بحسن خلقه درجة الصائم القائم» انسان در اثر حسن خلق به درجه نمازگزاران روزه دار مى رسد.

امام صادق عليه السلام فرمود: مكارم اخلاق ده چيز است: يقين، قناعت، صبر، شكر، حلم، حسن خلق، سخاوت، غيرت، شجاعت، جوانمردى.

حضرت على عليه السلام فرمود: «من مكارم الاخلاق، ان تصل من قطعك و تعطى من حرمك و تعفوا من ظلمك» از مكارم اخلاق آن است كه هر كس با تو قطع رابطه كرد، تو با او رابطه برقرار كنى و اگر تو را محروم كرد، تو به او عطا كنى و اگر به تو ظلم نمود، او را عفو نمايى.

امام صادق عليه السلام فرمود: «الخلق الحسن يميت الخطيئة كما تميت الشمس الخبيث» اخلاق نيكو سبب نابودى گناهان است همانگونه كه خورشيد خباثت ها را مى ميراند.

همچنين فرمود: «حسن الخلق يثبت المودّة» اخلاق نيكو علاقه ها را محكم و استوار مى كند.

پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمود: «خصلتان لا يجتمعان فى المؤمن، البخل و سوء الخلق» در افراد باايمان بخل و بداخلاقى جمع نمى شود.

به پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله گفته شد: فلان زن، اهل عبادت ولى بداخلاق است و همسايه اش را با زبان مى رنجاند. حضرت فرمود: «لا خير فيها هى من اهل النار» او اهل دوزخ است.

در روايات آمده است، هنگامى كه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله سعدبن معاذ را دفن كرد. فرمود: به خاطر بداخلاقى او در منزل، فشار قبرى بر او وارد شد.

خُلق عظيم

كلمه خُلق به صفاتى گفته مى شود كه با سرشت و خوى انسان عجين شده باشد و به رفتارهاى موسمى و موقّت گفته نمى شود. تفسيرهاى مختلفى درباره «خلق عظيم» شده است، از جمله:

الف) عايشه گويد: اخلاق پيامبر، متضمّن 10 آيه اول سوره مؤمنون است و بالاتر از اين مدح، مدحى نيست.

ب) مراد، تخلّق به اخلاق اسلام و طبع بزرگ است.

ج) مراد، صبر بر حق و تدبير امور بر اقتضاى عقل است.

د) برخى از كتب لغت، خلق را به معناى دين و آئين گرفته اند، چنان كه در حديثى از امام باقرعليه السلام مى خوانيم كه آن حضرت فرمود: مراد از خلق عظيم آئين اسلام است.(تفسير نورالثقلين)

ه) مراد، برخورد بزرگوارانه با مخالفان است. چنان كه خداوند او را به اين شيوه، مامور ساخته بود: «خذ العفو و امر بالعروف و اعرض عن الجاهلين»(اعراف، 199.)

و) مراد، مكارم اخلاق است. چنانكه از آن حضرت روايت شده كه فرمود: «انّما بُعثت لاتمّم مكارم الاخلاق» و فرمود: «ادّبنى ربّى فاحسن تاديبى»(تفسير مجمع البيان) پروردگارم مرا تربيت نمود و چه خوب تربيت نمود.

ز) عايشه درباره اخلاق پيامبر گفت: «كان خلقه القرآن»(سنن النبىّ، علامه طباطبايى، ص 56.) اخلاق پيامبر، تجسم قرآن بود.

۲. مهربانی و دلسوزی (رَأفَةٌ وَ رَحْمَة)

پیامبر (ص) نسبت به همه انسان‌ها، حتی دشمنان، بسیار دلسوز و مهربان بودند. قرآن درباره ایشان می‌فرماید:

بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَّحِيمٌ (سوره توبه، آیه ۱۲۸) "به مؤمنان بسیار دلسوز و مهربان است."

داستان

📝در جنگ اُحُد ، کفار زدند دندان را شکستند صورت شکاف برداشته حلقه های کلاه خود به پیشانی فرو رفته خون ریخته، اصحاب کنارش بودند دلشان سوخت گفتند یا رسول الله، حضرت نوح پیغمبر وقتی مردم به راه نمی آمدند نفرینشان می کرد .

💠گفت :رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً. خدایا اینها کافرند نگذار احدی بماند روی زمین . طوفان آمد و همه را از بین برد. شماهم نفرین کنید

فرمود: نه انّی لم اُبعَث لَعّاناً ولکنّی بُعثتُ داعیاً و رَحمَه ، نه من نیامدم که نفرین کن باشم ، از بین ببرم مردم را . من آمدم رحمت داشته باشم.‌ من داعیِ ام دعا می کنم برای شما رحمت دارم .

💠 در همان حال دست بر آسمان برداشت اللهم اهدِی قومی فانَّهم لا یَعلَمون. خدایا قوم من اند به من اینها را ببخش. هدایتشان کن اینها نمی دانند. از طرف آنها عذر خواهی می کند. جاهلند و نادانند ولی برای من هستند، به خاطر من اینها را ببخش.

ایشان حتی برای هدایت مشرکان نیز نگران بودند و آرزو داشتند همه مردم به راه راست هدایت شوند.

۳. صداقت و امانتداری (الصِّدْق وَ الأَمَانَة)

حتی قبل از بعثت، به دلیل راستگویی و امانتداری فوق‌العاده، در میان قریش به «محمد امین» معروف بودند. دشمنانش نیز اموال خود را به او می‌سپردند.

۴. ساده‌زیستی و فروتن

ایشان با وجود مقام رهبری، زندگی بسیار ساده‌ای داشتند. روی زمین غذا می‌خوردند، خودشان کارهای شخصی را انجام می‌دادند و هرگز خود را برتر از دیگران نمی‌دیدند. با فقیران می‌نشستند و به خواسته‌های آنان گوش می‌دادند.

۵. عدالت‌طلبی

همیشه منادی عدالت بودند و به شدت از ظلم و ستم بیزار بودند. در برخورد با مردم، هیچ‌گاه بین غنی و فقیر، سیاه و سفید، یا عرب و غیرعرب فرق نمی‌گذاشتند. عدالت را حتی در مورد نزدیک‌ترین افراد خود نیز رعایت می‌کردند.

۶. بردباری و شکیبایی (حِلْمٌ وَ صَبْر)

در برابر آزار و اذیت‌های بسیارِ مشرکان مکه، هرگز پاسخ بدی با بدی ندادند و با صبر و تحمل فوق‌العاده، به رسالت خود ادامه دادند. پس از فتح مکه، همه دشمنان دیرینه خود را بخشیدند.

۷. دانش و خردمندی

پیامبر (ص) فردی بسیار خردمند و دوراندیش بودند. در مسائل مختلف، بهترین تصمیم‌ها را می‌گرفتند و به مشورت با اصحاب خود اهمیت زیادی می‌دادند.

داستان

آمد محضر رسول گرامی اسلام عرض کرد یا رسول الله چه کنم در بهشت همنشین و ملازم شما باشم ؟رسول گرامی اسلام فرمودند هر چی از دلت بهت حکم‌می کند انجام بدهید و هرکاری که میلت به آن تعلق گرفت به عقلت ارجاع بده ، اگر عقلت امضا کرد انجام بده ، و اگر نه بزنش کنار.

🔷آمد سمت قبیله و قوم خودش دید بالایی ها و پایینی ها به جان همدیگر افتادند شمشیر کشید غیرتی شد برود به سمت قوم و قبیله ی خودش . یاد موعظه ی رسول الله افتاد. غلامش را صدا زد گفت دعوا سر چیه؟ گفت سر سه تا گوسفند است آنها می گویند آمده تو طویله ی شما ، فوری دستور داد سه تا گوسفند چاق و چله بیاورید آوردند رفت وسط میدان جنگ ؛

♦️ گفت : دعوا سر این سه تا گوسفند است؟ ما بزنیم شمارا بکشیم شما می آیید مارا می کشید دوباره ما می آییم شمارا می کشیم خون و خونریزی و کینه عداوت بین ما نسلاً بعد از نسل ها ادامه پیدا می کند. یک لحظه به عقل ارجاع بدهید این سه تا گوسفند حالا آمده یا نیامده مال شما ، آنها هم‌به خاطر اینکه کم نیاورند سه تا را کردند شش تا و پس دادند اینها شش تا را کردند نُه تا و پس دادند . فقط با ارجاع به عقل یک فتنه ی با این عظمت برطرف شد . با این مصیبت هایی که بعدش گریبانشان را می گرفت

۸. شجاعت

ایشان در میدان‌های نبرد و نیز در بیان حق، شجاع‌ترین فرد بودند. هرگز از هیچ قدرتی هراس نداشتند و در سخت‌ترین شرایط، آرامش خود را حفظ می‌کردند.

۹. عبادت و بندگی

با وجود مقام والا، همواره بنده‌ای فروتن و عابدی شب‌زنده‌دار بودند. به عبادت و راز و نیاز با خدا علاقه‌ای وافر داشتند.

داستان

درخت خرمای بلندی در خانه ی حضرت ابوطالب بود که مشکل بود کسی برود بالای آن زن و بچه ای چیزی هر وقت باد می آمد این خرما ها می ریخت پیغمبر اکرم بچه بود یتیم بود درست است یتیم در منزل عمو نگه داری می شد رسول اکرم وقتی باد می آمد و خرما می ریخت در سن بچگی جمع می کرد در سبدی می برد در بین بچه های کوچه تقسیم می کرد هر روز کارش این بود فاطمه بنت اسد هم می دانست که این کار را پیغمبر اکرم می کند برایش جمع می کرد خلاصه فاطمه بنت اسد می فرماید:یک روز این باد اصلاً نیامده بود این بچه آمد گفت:زن عمو کو خرمایی که امروز می خواهم بین بچه ها تقسیم کنم؟گفتم نور دیده ام به خدا امروز باد نیامده دید پیغمبر اکرم یک سبدی برداشت یک حسرتی به این خرما نگاه کرد فاطمه می گوید:والله دیدم درخت خم شد آمد آمد تا این که این بچه از این خرما ها چید و سبد را پر کرد حالا خرما دوباره برگشت سر جای خودش یک زن چیز عجیبی ببیند لحظه شماری می کند که به شوهرش بگوید شب حضرت ابوطالب سلام الله علیها آمد گفت:ابوطالب از یتیم برادرت عجیب چیزی دیدم وقتی گفت دید ابوطالب مثل کوهی از متانت و وقار تبسمی کرد گفت:خدای متعال فرزندی هم به تو خواهد داد که عین این باشد فقط فرقشان این است که این پیغمبر است و او نیست

۱۰. مدارا و نرم‌خویی

قرآن به ایشان دستور می‌دهد:

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ (سوره آل عمران، آیه ۱۵۹) "پس به [برکت] رحمت الهی، با آنان [مردم] نرم و مهربان [بودی].

این ویژگی باعث جذب بسیاری از مردم به اسلام شد.

پسر عموی پيامبر سفیان ابن حرب شبیه پیامبر

حضرت محمد (ص) تجسم کامل تمامی فضایل اخلاقی و انسانی بود. الگویی کامل برای تمامی انسان‌ها در همه اعصار و مکان‌هاست. مطالعه سیره و زندگی ایشان (چه از منابع اسلامی مانند کتب تاریخ و حدیث و چه از نگاه مستشرقان منصف) همواره بر این ویژگی‌های بی‌نظیر تأکید دارد.

برای مطالعه بیشتر می‌توان به کتاب‌هایی مانند "سیره ابن اسحاق"، "سیره ابن هشام" و همچنین "صحیح بخاری" و "صحیح مسلم" (در بخش‌های مربوط به اخلاق و سیره پیامبر) مراجعه کرد.

اشعار

متن شعر

همه جا غرق نور همه جا شوق و شور

همه جا جشن عید همه جا خلد و حور

ملک و جن و انس شده غرق سرور